- Wyposażenie serowarni – jakie produkty pneumatyczne wykorzystuje serownia i serowarstwo?
Zaopatrzenie serowarów, serowni, serowarstwa – sklep, sprzęt, artykuły pneumatyczne
Serowarstwo, mimo silnego zakorzenienia w tradycji, jest dziś jedną z najbardziej zaawansowanych technologicznie gałęzi przemysłu spożywczego. Nowoczesne serownie wykorzystują zautomatyzowane linie technologiczne, w których kluczową rolę odgrywają układy pneumatyczne – odpowiadające za sterowanie procesami, transport, dozowanie oraz pakowanie produktów.
Pneumatyka jest szczególnie ceniona w przemyśle mleczarskim ze względu na:
wysoką higieniczność i bezpieczeństwo,
odporność na mycie CIP/SIP (np. IP69K),
dużą dynamikę i powtarzalność pracy,
prostą integrację z automatyką przemysłową.
W efekcie instalacje sprężonego powietrza są dziś standardem w każdej nowoczesnej serowni – od przyjęcia mleka aż po pakowanie gotowego sera.

Etapy produkcji sera a zastosowanie pneumatyki
Proces produkcji sera obejmuje wiele etapów technologicznych, w których pneumatyka pełni kluczowe funkcje sterujące i wykonawcze.
1. Przyjęcie mleka i wstępna obróbka
Na tym etapie stosuje się:
zawory pneumatyczne do sterowania przepływem mleka,
siłowniki do obsługi zaworów procesowych,
układy filtracji i przygotowania powietrza.
Pneumatyka umożliwia precyzyjne zarządzanie przepływem medium oraz integrację z systemami SCADA.

2. Pasteryzacja i obróbka cieplna
W procesach pasteryzacji:
pneumatyczne zawory regulują przepływ medium grzewczego,
siłowniki sterują wymiennikami ciepła,
systemy automatyki kontrolują temperaturę i czas.
Pneumatyka pozwala na szybkie i precyzyjne sterowanie procesami wysokotemperaturowymi.

3. Koagulacja i formowanie skrzepu
Na etapie tworzenia skrzepu mlecznego wykorzystywane są:
siłowniki pneumatyczne do sterowania mieszadłami,
zawory dozujące enzymy i kultury bakterii,
układy kontroli ciśnienia.
Pneumatyczne cylindry wykorzystywane są również do separacji serwatki od skrzepu oraz formowania sera.

4. Krojenie, prasowanie i formowanie sera
W tym obszarze pneumatyka odpowiada za:
napęd noży i urządzeń krojących,
docisk pras serowarskich,
manipulację formami serowarskimi.
Precyzyjna kontrola siły i położenia siłowników umożliwia uzyskanie powtarzalnej struktury produktu.

5. Transport i manipulacja produktem
Systemy pneumatyczne stosowane są w:
transporterach,
systemach pick & place,
robotach manipulacyjnych.
Zapewniają szybki i bezpieczny transport produktów pomiędzy etapami produkcji.
6. Pakowanie i etykietowanie
Na końcowym etapie pneumatyka wykorzystywana jest do:
zamykania opakowań,
dozowania gazów (MAP),
obsługi chwytaków,
aplikacji etykiet.
Układy pneumatyczne zapewniają wysoką wydajność i czystość procesu pakowania.

Kluczowe komponenty pneumatyczne w serowni
Siłowniki pneumatyczne
liniowe i beztłoczyskowe,
ze stali nierdzewnej,
o konstrukcji higienicznej.
Zastosowanie: ruch liniowy, docisk, transport.
Zawory procesowe i elektrozawory
zawory membranowe i grzybkowe,
zawory sterowane pneumatycznie,
Zastosowanie: sterowanie przepływem cieczy i gazów.
Układy przygotowania powietrza (FRL)
Zapewniają odpowiednią jakość sprężonego powietrza – kluczową dla branży spożywczej.
Czujniki i aparatura kontrolno-pomiarowa
Zapewniają kontrolę procesów technologicznych.
Systemy transportu pneumatycznego
transport proszków (np. dodatków),
transport granulatu,
dozowanie składników.
Pozwalają na zachowanie jakości i uniknięcie zanieczyszczeń.
Wymagania higieniczne i normy
Wyposażenie pneumatyczne w serowni musi spełniać rygorystyczne normy:
EN 1672-2 – higiena maszyn spożywczych,
EHEDG – projektowanie higieniczne,
materiały: stal nierdzewna, PTFE, silikon.

Kluczowe cechy:
brak martwych stref,
łatwość mycia,
odporność na chemikalia i temperaturę
Rozwiązania producentów pneumatyki w serowarstwie
A) Pneumat System (Polska)
Firma Pneumat System oferuje kompleksowe rozwiązania dla przemysłu spożywczego:
zawory i szybkozłącza,
Atuty:
lokalne wsparcie techniczne,
dopasowanie do aplikacji przemysłowych,
integracja systemów.

B) SMC
SMC dostarcza dedykowane rozwiązania dla przemysłu mleczarskiego:
siłowniki odporne na temperaturę i chemikalia,
zawory higieniczne do CIP,
przewody i złączki do środowisk cleanroom
C) Festo
Festo specjalizuje się w:
zaawansowanej automatyce pneumatycznej,
inteligentnych wyspach zaworowych,
systemach Industry 4.0.
Rozwiązania Festo umożliwiają:
diagnostykę predykcyjną,
optymalizację zużycia energii,
integrację z systemami sterowania.
D) WIKA
WIKA dostarcza aparaturę pomiarową:
manometry,
przetworniki ciśnienia,
Znaczenie:
kontrola jakości procesu,
bezpieczeństwo instalacji,
zgodność z normami spożywczymi.

Korzyści stosowania pneumatyki w serowni
Zastosowanie systemów pneumatycznych w serowarstwie zapewnia:
✓
Wysoką higienę produkcji
Brak ryzyka zanieczyszczeń olejowych (jak w hydraulice).
✓
Niezawodność i trwałość
Prosta konstrukcja, niska awaryjność.
✓
Elastyczność produkcji
Łatwa zmiana parametrów i konfiguracji linii.
✓
Efektywność kosztową
Niższe koszty eksploatacji i utrzymania.
✓
Automatyzację i skalowalność
Możliwość integracji z systemami cyfrowymi i rozbudowy linii.

Projektowanie instalacji pneumatycznej w serowni – podejście systemowe
W praktyce przemysłowej kluczowe znaczenie ma nie tylko dobór pojedynczych komponentów, ale całościowe podejście do projektowania instalacji sprężonego powietrza. W serowniach instalacja pneumatyczna musi być traktowana jako system krytyczny dla jakości produktu.
Źródło sprężonego powietrza
Podstawą jest odpowiednio dobrana sprężarkownia:
sprężarki śrubowe (często bezolejowe – klasy 0),
osuszacze ziębnicze lub adsorpcyjne osuszacze sprężonego powietrza,
zbiorniki ciśnieniowe buforowe,
systemy monitorowania jakości powietrza.
W przemyśle mleczarskim szczególnie istotne jest spełnienie norm ISO 8573-1, określających klasę czystości sprężonego powietrza.
Przykład zastosowania:
powietrze do kontaktu pośredniego z produktem (np. MAP w pakowaniu) musi być wolne od oleju i mikroorganizmów.
Dystrybucja sprężonego powietrza
Instalacje rurowe w serowniach projektuje się z uwzględnieniem:
minimalizacji spadków ciśnienia,
odporności na korozję (np. aluminium, stal nierdzewna),
łatwości mycia i dezynfekcji.
W tym obszarze rozwiązania systemowe oferuje m.in. Pneumat System:
rurociągi aluminiowe,
szybkozłącza przemysłowe,
punkty odbioru powietrza.

Przygotowanie powietrza – kluczowy element jakości
W serowniach niezwykle ważne jest wielostopniowe przygotowanie powietrza:
filtracja cząstek stałych,
separacja kondensatu,
usuwanie oleju i zapachów,
sterylizacja (filtry bakteryjne).
Systemy FRL oferowane przez Pneumat System, jak również rozwiązania firm SMC i Festo, pozwalają uzyskać powietrze klasy spożywczej.
Redundancja i bezpieczeństwo
Instalacje w przemyśle spożywczym często projektuje się z redundancją:
podwójne linie zasilania,
monitoring ciśnienia i przepływu (np. aparatura WIKA).
Pozwala to uniknąć przestojów produkcyjnych i strat surowca.

Automatyzacja i Przemysł 4.0 w serowarstwie
Nowoczesne serownie coraz częściej wdrażają rozwiązania zgodne z koncepcją zgodną z Przemysłem 4.0, gdzie pneumatyka przestaje być tylko układem wykonawczym, a staje się elementem inteligentnego systemu.
Inteligentne wyspy zaworowe
Rozwiązania firm takich jak Festo czy SMC umożliwiają:
zdalne sterowanie zaworami,
diagnostykę w czasie rzeczywistym,
monitorowanie zużycia powietrza.
Dzięki temu możliwe jest:
wykrywanie nieszczelności,
optymalizacja kosztów energii,
predykcyjne utrzymanie ruchu.

Integracja z systemami sterowania
Układy pneumatyczne są integrowane z:
PLC,
SCADA,
systemami MES.
Pozwala to na pełną kontrolę nad procesem produkcji sera – od mleka surowego po gotowy produkt.
Monitoring parametrów procesowych
Aparatura pomiarowa (np. WIKA) umożliwia:
ciągły pomiar ciśnienia,
kontrolę temperatury,
rejestrację danych procesowych.
To kluczowe dla:
zapewnienia jakości,
zgodności z HACCP,
audytów i certyfikacji.

Autor:
Wojciech Nowaczyk
Starszy doradca ds.
techniczno-handlowych
Pneumat.

Autor:
Wojciech Nowaczyk
Starszy doradca ds.
techniczno-handlowych
Pneumat.
Zapisz się do newslettera i zyskaj dostęp do największej pneumatycznej bazy wiedzy!
Zyskaj dostęp do najnowszych artykułów, informacji o nadchodzących targach, wydarzeniach i mobilnych szkoleniach oraz promocjach w naszym sklepie internetowym!