- Współczynnik przepływu C, Cv i Kv – jak prawidłowo porównywać zawory?
Współczynnik przepływu zaworu – dobór, wzór, charakterystyka
Dobór zaworu wyłącznie na podstawie średnicy przyłącza jest jednym z najczęstszych błędów popełnianych podczas projektowania instalacji pneumatycznych i procesowych. Np. dwa zawory z gwintem G 1/4, mogą mieć zupełnie inną średnicę nominalną. Co w rezultacie jeden z nich może przepuszczać znacznie więcej powietrza, wody lub oleju niż drugi, mimo identycznych przyłączy.
Właśnie dlatego producenci podają współczynniki przepływu: C, Cv oraz Kv. Nie są to jednak trzy różne jednostki opisujące dokładnie to samo zjawisko. Każdy z tych parametrów ma inną definicję, inne warunki odniesienia i inne zastosowanie. Wartość C jest szczególnie przydatna w pneumatyce i odnosi się do przepływu gazów ściśliwych. Kv oraz Cv wywodzą się natomiast z badań zaworów prowadzonych przy użyciu wody i są powszechnie stosowane w armaturze procesowej, hydraulice oraz technice regulacyjnej. Współczynnik przepływu uwzględnia łączny wpływ geometrii kanałów, przewężeń i zmian kierunku przepływu wewnątrz zaworu. Dlatego jest znacznie bardziej miarodajnym parametrem niż nominalny rozmiar przyłącza.
Co właściwie oznacza „przepustowość zaworu”?
Przepustowość można najprościej zdefiniować jako zdolność zaworu do przepuszczania medium przy określonej różnicy ciśnień. Im większy współczynnik przepływu, tym zazwyczaj:
większy przepływ przy takim samym spadku ciśnienia,
mniejszy spadek ciśnienia przy wymaganym przepływie,
krótszy czas napełniania lub opróżniania komory siłownika,
mniejsze ryzyko ograniczenia wydajności odbiornika,
niższe straty energii wynikające z niepotrzebnego dławienia.
Nie oznacza to jednak, że największy dostępny zawór zawsze jest najlepszy. Zawór nadmiernie przewymiarowany może pogorszyć dokładność regulacji, zwiększyć koszt instalacji, zajmować więcej miejsca i wymagać większego napędu. W zaworach regulacyjnych liczy się nie tylko maksymalny Kv lub Cv, ale również charakterystyka przepływu w funkcji stopnia otwarcia oraz zakres regulacyjności. Można definiować znamionowy Cv jako wartość odpowiadającą znamionowemu, czyli zasadniczo pełnemu skokowi zaworu.
| Parametr | Typowe zastosowanie | Medium odniesienia | Najczęściej spotykana jednostka |
| C | pneumatyka, sprężone powietrze, gazy | gaz w warunkach odniesienia | dm³/(s·bar), czyli l/(s·bar) |
| Kv | armatura procesowa, hydraulika, woda, oleje | woda | m³/h |
| Cv | armatura procesowa w systemie amerykańskim | woda | US gpm |
Podstawowa zasada brzmi:
Nie wolno bezpośrednio porównywać liczby C z liczbą Cv albo Kv.
Zawór o C równym 2 nie musi mieć mniejszej przepustowości niż zawór o Cv równym 3. Są to wartości zdefiniowane na podstawie innych metod badań i innych warunków odniesienia.
Współczynnik Kv – europejski sposób opisu przepływu
Co oznacza Kv?
Współczynnik Kv określa objętościowy przepływ wody w metrach sześciennych na godzinę przez całkowicie otwarty zawór przy spadku ciśnienia równym 1 bar. Przyjmuje się wodę o gęstości zbliżonej do 1000 kg/m³ i temperaturze mieszczącej się w określonym przedziale, najczęściej od około 5 do 40°C.
Przykładowo:
Kv = 1 oznacza około 1 m³/h wody przy spadku 1 bar,
Kv = 5 oznacza około 5 m³/h wody przy spadku 1 bar,
Kv = 20 oznacza około 20 m³/h wody przy spadku 1 bar.
Powyższa interpretacja jest prawdziwa dla wody i określonych warunków badania. W przypadku oleju, glikolu albo innego płynu należy uwzględnić jego gęstość.

Wzór na Kv dla cieczy
Wymagany współczynnik Kv można obliczyć ze wzoru:
Kv = Q · √(SG / Δp)
gdzie:
Kv– wymagany współczynnik przepływu,
Q – przepływ objętościowy w m³/h,
SG – gęstość względna cieczy względem wody,
Δp – spadek ciśnienia na zaworze w barach.
Gęstość względną można obliczyć następująco:
SG = ρ / 1000
gdzie ρ jest gęstością cieczy wyrażoną w kg/m³.
Jeżeli znamy Kv zaworu i chcemy obliczyć możliwy przepływ, przekształcamy wzór:
Q = Kv · √(Δp / SG)
Dla wody, której gęstość względna wynosi w przybliżeniu 1, wzór upraszcza się do postaci:
Q = Kv · √Δp
Zależność pokazuje ważną prawidłowość: przepływ cieczy nie rośnie proporcjonalnie do spadku ciśnienia, lecz proporcjonalnie do jego pierwiastka kwadratowego. Jeżeli spadek ciśnienia wzrośnie czterokrotnie, przepływ wzrośnie dwukrotnie:
√(4 / 1) = 2
Kv a Kvs
W dokumentacji zaworów regulacyjnych często występuje symbol Kvs. Oznacza on znamionową, maksymalną wartość Kv zaworu przy pełnym otwarciu. W trakcie regulacji chwilowa wartość Kv jest mniejsza i zależy od:
położenia grzyba, kuli, klapy lub suwaka,
konstrukcji elementu regulacyjnego,
charakterystyki liniowej albo stałoprocentowej,
sygnału sterującego,
rzeczywistego skoku napędu.
Dlatego dwa zawory o takim samym Kvs mogą zachowywać się zupełnie inaczej przy otwarciu wynoszącym 10%, 30% lub 50%.

Współczynnik Cv – amerykański odpowiednik Kv
Co oznacza Cv?
Współczynnik Cv określa przepływ wody wyrażony w amerykańskich galonach na minutę, który występuje przy spadku ciśnienia równym 1 psi. Dla podstawowego przypadku:
medium: woda,
spadek ciśnienia: 1 psi,
przepływ: US gpm,
temperatura odniesienia: około 60°F.
Cv jest powszechnie stosowany w dokumentacji amerykańskich producentów armatury, zaworów procesowych, regulatorów, zaworów iglicowych i elementów instalacji gazowych.
Wzór na Cv dla cieczy
Cv = Qgpm · √(SG / Δppsi)
gdzie:
Cv – współczynnik przepływu,
Qgpm – przepływ w amerykańskich galonach na minutę,
SG – gęstość względna cieczy,
Δppsi – spadek ciśnienia w psi.
Przepływ można obliczyć ze wzoru:
Qgpm = Cv · √(Δppsi / SG)
Jak przeliczać Cv na Kv?
Dla amerykańskiej definicji Cv można przyjąć:
Kv ≈ 0,865 · Cv
W przeciwną stronę:
Cv ≈ 1,156 · Kv
W praktycznych tabelach można spotkać wartości zaokrąglone do 0,86 oraz 1,16. Niektórzy producenci stosują nieznacznie inne zaokrąglenia, dlatego przy projektach wymagających dużej dokładności należy sprawdzić definicję podaną w dokumentacji konkretnego producenta. Trzeba również upewnić się, że chodzi o Cv w galonach amerykańskich, a nie starszą brytyjską definicję opartą na galonie imperialnym.
Przykład porównania Kv i Cv
Rozważmy dwa zawory:
zawór A: Kv = 10,
zawór B: Cv = 12.
Nie można stwierdzić, że zawór B jest o 20% bardziej przepustowy tylko dlatego, że 12 jest o 20% większe od 10. Najpierw należy przeliczyć Cv na Kv:
Kv,B = 0,865 · 12 = 10,38
Kv,B = 10,38
Zawór B ma więc Kv równy około 10,38, a nie 12.
Jego przepustowość jest większa od zaworu A o około:
((10,38 − 10) / 10) · 100% = 3,8%
Dla wody i spadku ciśnienia 0,25 bar przepływ przez zawór A wyniesie:
QA = 10 · √0,25
QA = 5,00 m3/h
Dla zaworu B:
QB = 10,38 · √0,25
QB ≈ 5,19 m3/h
Rzeczywista różnica przepływu wynosi zatem około 0,19 m³/h.
Przewodność soniczna C – najważniejszy parametr w pneumatyce
Dlaczego dla sprężonego powietrza potrzebny jest inny parametr?
Woda oraz większość olejów technicznych są traktowane jako ciecze praktycznie nieściśliwe. Powietrze jest natomiast gazem ściśliwym. Jego gęstość zmienia się wraz z ciśnieniem i temperaturą. Przepływ powietrza przez zawór może występować w dwóch podstawowych obszarach:
przepływie poddźwiękowym,
przepływie zdławionym, nazywanym również sonicznym lub krytycznym.
W przepływie poddźwiękowym natężenie przepływu zależy zarówno od ciśnienia przed zaworem, jak i za zaworem. W przepływie sonicznym prędkość gazu osiąga w najwęższym przekroju lokalną prędkość dźwięku. Dalsze obniżanie ciśnienia za zaworem nie zwiększa już przepływu masowego. Przepływ można natomiast zwiększyć, podnosząc ciśnienie zasilające lub stosując element o większej przewodności sonicznej C.
Norma ISO 6358
Charakterystyki przepływowe elementów pneumatycznych opisuje obecnie seria ISO 6358. Norma ISO 6358-1:2013 określa metody badań ustalonych charakterystyk przepływowych elementów pracujących z gazami ściśliwymi. Aktualna norma uwzględnia między innymi przewodność soniczną C, krytyczny stosunek ciśnień b, wykładnik przepływu poddźwiękowego m oraz – w określonych przypadkach – dodatkowe parametry związane z ciśnieniem otwarcia i zależnością przewodności od ciśnienia. Norma została uzupełniona poprawką dotyczącą przewodności efektywnej w 2020 roku oraz oceną niepewności pomiaru w 2026 roku.
Co oznacza C?
Przewodność soniczna C opisuje zdolność elementu pneumatycznego do przewodzenia gazu w obszarze przepływu zdławionego.

Najczęściej podaje się ją w jednostce:
dm3 / (s · bar)
Ponieważ 1 dm³ odpowiada 1 litrowi, można ją również zapisać jako:
l / (s · bar)
Im większe C, tym większy maksymalny przepływ powietrza przy danym ciśnieniu przed zaworem. Normowa jednostka SI ma postać m³/(s·Pa), lecz w katalogach pneumatycznych znacznie częściej wykorzystuje się praktyczną jednostkę dm³/(s·bar).
Przepływ w obszarze sonicznym
Dla przepływu zdławionego i praktycznych jednostek można zapisać:
QN = 60 · C · p1,abs · √(T0 / T1)
gdzie:
QN – przepływ odniesiony do warunków normalnych w l/min,
C – przewodność soniczna w dm³/(s·bar),
p1,abs – ciśnienie bezwzględne przed zaworem w barach,
T0 – temperatura odniesienia w kelwinach,
T1– temperatura powietrza przed zaworem w kelwinach.
Dla standardowej atmosfery odniesienia przyjmuje się temperaturę około 293,15 K, czyli 20°C, ciśnienie bezwzględne 1 bar oraz określone warunki wilgotności. Przepływ jest wtedy często oznaczany jako ANR. Jeżeli temperatura przed zaworem wynosi 20°C, iloraz temperatur jest równy 1 i wzór upraszcza się:
QN = 60 · C · p1,abs
Przykładowo dla:
C = 2dm³ / (s · bar),
ciśnienia zasilającego 4 bar względne,
czyli 5 bar bezwzględne,
otrzymujemy:
QN = 60 ⋅ 2 ⋅ 5
QN = 600 l/min
Dlaczego trzeba używać ciśnienia bezwzględnego?
W obliczeniach przepływu gazu stosuje się ciśnienia bezwzględne.
Przeliczenie jest proste:
pabs = pwzgl + patm
Przy standardowym ciśnieniu atmosferycznym:
pabs ≈ pwzgl + 1 bar
Dlatego:
6 bar wskazywane przez manometr odpowiada około 7 bar bezwzględnego,
5 bar wskazywane przez manometr odpowiada około 6 bar bezwzględnego,
wylot do atmosfery oznacza około 1 bar bezwzględnego, a nie 0 bar.
Zastosowanie ciśnień względnych bez właściwej korekty prowadzi do błędnego wyznaczenia stosunku ciśnień i może całkowicie zmienić ocenę warunków przepływu.
Krytyczny stosunek ciśnień b
Sama wartość C nie zawsze wystarcza do porównania zaworów. Krytyczny stosunek ciśnień b określa granicę między przepływem poddźwiękowym a sonicznym:
r = p2,abs / p1,abs
gdzie:
p1,abs – ciśnienie bezwzględne przed zaworem,
p2,abs – ciśnienie bezwzględne za zaworem,
r – rzeczywisty stosunek ciśnień.
Jeżeli:
r ≤ b
występuje przepływ zdławiony.
Jeżeli:
r > b
występuje przepływ poddźwiękowy.
Wartość b nie posiada jednostki, ponieważ jest stosunkiem dwóch ciśnień. ISO definiuje ją jako stosunek ciśnienia za elementem do ciśnienia przed elementem w punkcie, w którym przepływ właśnie osiąga obszar zdławienia.

Co oznacza większa wartość b?
Przy takim samym C zawór o większej wartości b zwykle osiąga pełną przewodność soniczną przy mniejszym spadku ciśnienia. Może więc zapewniać większy przepływ w warunkach, w których ciśnienie za zaworem jest stosunkowo wysokie. Ma to znaczenie na przykład:
podczas napełniania komory siłownika pod obciążeniem,
w układach pracujących z niewielką różnicą ciśnień,
przy zasilaniu odbiornika przez reduktor ciśnienia,
w instalacjach, w których nie można dopuścić do dużego spadku ciśnienia,
w układach proporcjonalnych i serwopneumatycznych.
Wykładnik przepływu poddźwiękowego m
Nowszy sposób opisu zgodny z ISO 6358 może uwzględniać również parametr m. Określa on kształt charakterystyki przepływu w obszarze poddźwiękowym. W starszych charakterystykach bardzo często przyjmowano:
m = 0,5
Wówczas wzór przyjmuje postać opartą na pierwiastku kwadratowym, a przebieg charakterystyki jest zbliżony do elipsy. Współczesny opis pozwala dopasować m do rzeczywistego zachowania elementu, co jest szczególnie ważne dla zaworów o zmiennym przekroju, zaworów proporcjonalnych oraz konstrukcji z elementami sprężystymi. Jeżeli producent podaje tylko C i b, najczęściej korzysta ze starszego lub uproszczonego sposobu prezentacji. Jeżeli podaje C, b oraz m, możliwe jest dokładniejsze odtworzenie pełnej charakterystyki przepływu.

Dlaczego dwa zawory o różnym C mogą zachowywać się odwrotnie?
Rozważmy dwa zawory pneumatyczne:
Zawór A
CA = 2,0 · (dm3 / (s · bar))
bA = 0,2
Zawór B
CB = 1,8 · (dm3 / (s · bar))
bB = 0,5
Dla obu zaworów przyjmujemy:
m = 0,5
Ciśnienie przed zaworem wynosi 6 bar względnych, czyli około:
p1,abs = 7 bar
Ciśnienie za zaworem wynosi 5 bar względnych, czyli:
p2,abs = 6 bar
Stosunek ciśnień:
r = 6 / 7
r ≈ 0,857
Dla obu zaworów występuje przepływ poddźwiękowy, ponieważ rzeczywisty stosunek ciśnień jest większy od b. Po uwzględnieniu charakterystyk poddźwiękowych otrzymujemy w przybliżeniu:
QA ≈ 479 l/min
QB ≈ 529 l/min
Mimo że zawór B ma mniejsze C, w tych konkretnych warunkach zapewnia większy przepływ, ponieważ ma wyższą wartość b i korzystniejszą charakterystykę przy niewielkim spadku ciśnienia. Sytuacja zmieni się podczas odpowietrzania bezpośrednio do atmosfery. Wówczas:
r = 1 / 7
r ≈ 0,143
Oba zawory pracują wtedy w obszarze sonicznym, a decydująca staje się wartość C:
QA=60⋅2,0⋅7=840 l/min
QB=60⋅1,8⋅7=756 l/min
W tym przypadku bardziej przepustowy jest zawór A. Przykład pokazuje, dlaczego w pneumatyce nie należy porównywać zaworów wyłącznie na podstawie jednej liczby C.

Czy można bezpośrednio przeliczyć C na Cv lub Kv?
Nie istnieje jeden uniwersalny i dokładny przelicznik C na Cv albo Kv, który byłby prawidłowy dla wszystkich zaworów i warunków pracy. Powody są następujące:
C jest wyznaczane dla gazu ściśliwego.
Cv i Kv są zasadniczo wyznaczane przy użyciu wody.
C odnosi się do przepływu sonicznego.
Zachowanie zaworu w obszarze poddźwiękowym zależy również od b i m.
Rzeczywisty przepływ gazu zależy od ciśnienia bezwzględnego, temperatury i stosunku ciśnień.
Konstrukcje z elementami sprężystymi mogą mieć charakterystykę zależną od różnicy ciśnień.
Niektórzy producenci podają w jednej tabeli C, b oraz Cv dla tego samego zaworu. Takie wartości należy traktować jako parametry wyznaczone przez producenta zgodnie z jego metodą badań, a nie jako dowód na istnienie prostego, uniwersalnego przelicznika. W katalogach SMC charakterystyki poszczególnych dróg zaworu są często prezentowane równolegle w postaci C, b oraz Cv. Jeżeli trzeba porównać zawór opisany tylko przez C z zaworem opisanym tylko przez Cv, najbezpieczniejsza metoda polega na obliczeniu przepływu obu zaworów dla tych samych warunków:
tego samego gazu,
tego samego ciśnienia przed zaworem,
tego samego ciśnienia za zaworem,
tej samej temperatury,
tych samych warunków odniesienia przepływu.
Nie należy porównywać samych wartości liczbowych.

Cv i Kv dla powietrza oraz innych gazów
Cv i Kv mogą być stosowane również w obliczeniach przepływu gazów, ale nie można używać prostych wzorów przeznaczonych dla cieczy. Dla gazu należy uwzględnić między innymi:
ciśnienie bezwzględne przed zaworem,
ciśnienie bezwzględne za zaworem,
temperaturę,
gęstość względną gazu,
współczynnik ściśliwości,
wykładnik izentropowy,
współczynnik ekspansji,
możliwość osiągnięcia przepływu krytycznego.
Dokładne wymiarowanie zaworów regulacyjnych do gazów, pary i procesów o dużych spadkach ciśnienia wymaga procedur zgodnych z normami dotyczącymi zaworów regulacyjnych, a nie wyłącznie podstawowego równania wodnego. Dokumentacja Swagelok wyraźnie rozdziela równania dla cieczy i gazów, a podręcznik Emersona uwzględnia między innymi przepływ zdławiony, współczynnik ekspansji oraz wpływ ściśliwości.
Jak porównywać zawory krok po kroku?
1. Zidentyfikuj medium
Najpierw należy określić, czy zawór będzie pracował z:
wodą,
olejem,
glikolem,
emulsją,
sprężonym powietrzem,
azotem,
gazem technicznym,
parą,
próżnią.
Dla cieczy najwygodniejsze będą Kv lub Cv. Dla typowych elementów pneumatycznych najlepszym zestawem danych jest C, b oraz – jeżeli jest dostępny – m.

2. Ujednolić współczynniki
Porównując Kv z Cv, trzeba przeliczyć wartości do jednego systemu. Porównując dwa zawory pneumatyczne, należy użyć tej samej normy, tych samych jednostek i tych samych warunków odniesienia. Nie należy porównywać:
C z Cv,
C z Kv,
przepływu podanego przy 6 bar z przepływem podanym przy 7 bar,
Nl/min z l/min bez sprawdzenia warunków odniesienia,
maksymalnego przepływu jednego zaworu z przepływem znamionowym drugiego.
3. Sprawdź stopień otwarcia
Dla zaworu odcinającego porównuje się zazwyczaj wartości przy pełnym otwarciu.
Dla zaworu regulacyjnego należy sprawdzić:
Kvs lub maksymalny Cv,
charakterystykę przepływu,
Kv przy przewidywanym położeniu,
zakres regulacyjności,
minimalny stabilny przepływ,
histerezę i rozdzielczość napędu.
4. Sprawdź kierunek przepływu
W zaworze rozdzielającym 5/2 przepustowość drogi zasilającej:
P → A
może być inna niż przepustowość drogi wylotowej:
A → R
Podobnie droga:
P → B
nie zawsze ma dokładnie takie same parametry jak:
B → S
Ma to szczególne znaczenie przy szybkich siłownikach. Zbyt mała przepustowość wylotu może ograniczyć prędkość ruchu nawet wtedy, gdy droga zasilająca jest odpowiednio duża.

5. Ustal rzeczywiste ciśnienia robocze
Nie wystarczy informacja „instalacja pracuje przy 6 bar”. Trzeba ustalić:
ciśnienie przed zaworem podczas przepływu,
ciśnienie za zaworem podczas przepływu,
dopuszczalny spadek ciśnienia,
minimalne ciśnienie wymagane przez odbiornik,
ciśnienie w komorze siłownika w czasie ruchu,
warunki odpowietrzania.
Ciśnienie statyczne mierzone przy zamkniętym przepływie może być znacznie wyższe niż ciśnienie dynamiczne dostępne w czasie pracy maszyny.
6. Porównuj cały tor przepływowy
Zawór nie pracuje samodzielnie. W typowym układzie pneumatycznym powietrze przepływa kolejno przez:
zawór odcinający,
regulator,
moduł przygotowania powietrza,
przewód,
zawór rozdzielający,
kolejne przewody i złączki,
przyłącze siłownika,
tłumik pneumatyczny na odpowietrzeniu.
Każdy element generuje spadek ciśnienia. Nawet bardzo duży zawór nie poprawi pracy układu, jeżeli głównym ograniczeniem jest cienki przewód, mała złączka, filtr albo zabrudzony tłumik.

7. Oceń pracę dynamiczną
C, Cv i Kv opisują przede wszystkim zdolność przepływową. Nie opisują kompletnej dynamiki zaworu. Dwa zawory o identycznym C mogą różnić się:
czasem przełączania,
czasem powrotu,
minimalnym ciśnieniem sterującym,
częstotliwością przełączeń,
żywotnością,
objętością przestrzeni martwych,
sposobem sterowania,
zachowaniem przy krótkich impulsach.
W bardzo szybkich maszynach zawór o nieco mniejszym C, ale krótszym czasie przełączenia i zamontowany bliżej siłownika, może zapewnić lepszy cykl roboczy niż większy zawór umieszczony daleko od odbiornika. Dla układów pneumatycznych nie należy bezkrytycznie stosować identycznego sposobu składania wartości C. Ciśnienie i gęstość gazu zmieniają się pomiędzy kolejnymi elementami, a każdy z nich może znajdować się w innym obszarze przepływu. ISO 6358-3 opisuje numeryczną metodę wyznaczania charakterystyk całych układów złożonych z komponentów i przewodów o znanych charakterystykach przepływowych.

Jak dobrać zawór do siłownika pneumatycznego?
Wymagany przepływ zależy przede wszystkim od:
średnicy tłoka,
skoku,
oczekiwanego czasu ruchu,
ciśnienia roboczego,
obciążenia,
liczby cykli,
długości przewodów,
sposobu sterowania prędkością.
Objętość komory roboczej siłownika można oszacować ze wzoru:
V = (π · D2 · L) / 4
gdzie:
V – objętość komory,
D – średnica tłoka,
L – skok.
Dla strony tłoczyskowej trzeba odjąć pole przekroju tłoczyska:
Vtłoczkowa = (π · (D2 − d2) · L) / 4
gdzie d jest średnicą tłoczyska.
Orientacyjne zapotrzebowanie na przepływ odniesiony do warunków normalnych można oszacować jako:
QN ≈ (V / t) · (prob,abs / p0) · k
t – wymagany czas napełnienia,
prob,abs – zakładane ciśnienie bezwzględne w komorze,
p0 – ciśnienie odniesienia,
k – współczynnik uwzględniający objętości martwe, straty oraz rezerwę projektową.
Jest to obliczenie orientacyjne. Dokładna analiza ruchu powinna uwzględniać zmieniające się ciśnienie w komorze, przepływ poddźwiękowy i soniczny, obciążenie mechaniczne, tarcie, amortyzację oraz przepustowość drogi wylotowej.

Najczęstsze błędy przy porównywaniu zaworów
Porównywanie samej średnicy przyłącza
Gwint G 1/4 nie oznacza określonego przepływu. Wąskie gniazdo albo skomplikowana geometria kanałów mogą sprawić, że zawór G 1/4 będzie miał przepustowość typową dla znacznie mniejszego elementu.
Porównywanie liczby Cv z liczbą Kv
Cv = 10 i Kv = 10 nie oznaczają dokładnie tej samej przepustowości.
Porównywanie C z Cv
C = 2 i Cv = 2 to wartości pochodzące z różnych definicji. Nie można ich traktować jako równoważnych.
Traktowanie współczynnika jako gotowego przepływu
Kv, Cv i C nie są przepływem roboczym w każdej sytuacji. Przepływ zależy również od różnicy ciśnień, medium, temperatury i warunków przepływu.
Używanie ciśnienia manometrycznego w stosunku ciśnień
Dla gazu trzeba używać ciśnienia bezwzględnego.
Pomijanie drogi wylotowej
Siłownik może poruszać się wolno nie z powodu niewystarczającego zasilania, lecz dlatego, że powietrze nie może dostatecznie szybko opuścić przeciwnej komory.
Pomijanie przewodów i złączek
Zbyt mały przewód może zniwelować korzyści wynikające z zastosowania większego zaworu.
Pomijanie tłumika
Zabrudzony albo zbyt mały tłumik potrafi istotnie ograniczyć odpowietrzanie zaworu.
Dobór bez rezerwy
Zawór pracujący na granicy wymaganej przepustowości może nie zapewnić prawidłowego działania po spadku ciśnienia zasilania, zabrudzeniu filtra lub rozbudowie instalacji.
Nadmierne przewymiarowanie
Zbyt duży zawór proporcjonalny lub procesowy może przez większość czasu pracować przy minimalnym otwarciu, co pogarsza dokładność i stabilność regulacji.
Współczynniki przepływu a oferta Pneumat System
Pneumat System oferuje szeroki zakres zaworów przeznaczonych zarówno do klasycznych układów pneumatycznych, jak i instalacji procesowych. Oferta obejmuje między innymi zawory oraz elektrozawory rozdzielające, zawory Festo, rozwiązania SMC, wyspy zaworowe, zawory proporcjonalne, zawory kulowe, przepustnice oraz zawory procesowe do mediów ciekłych i gazowych.
Przy porównywaniu produktów z oferty firmy należy zwracać uwagę nie tylko na średnicę przyłącza i funkcję zaworu, lecz również na:
C, b i ewentualnie m dla komponentów pneumatycznych,
Kv lub Cv dla armatury procesowej,
przepływ każdej drogi zaworu,
minimalne i maksymalne ciśnienie pracy,
medium oraz zakres temperatur,
materiały korpusu i uszczelnień,
klasę szczelności,
czas przełączania,
sposób sterowania,
wymagania ATEX i pozostałe dopuszczenia,
charakterystykę regulacyjną.
Wsparcie Pneumat System może obejmować nie tylko dobór pojedynczego zaworu, ale również analizę całego toru przepływowego: od przygotowania sprężonego powietrza, poprzez przewody, złączki i wyspę zaworową, aż po siłownik lub odbiornik. Firma prowadzi również projektowanie instalacji, bilansowanie zapotrzebowania na powietrze, dobór średnic przewodów oraz audyty przepływu i sieci sprężonego powietrza.

Autor:
Jarosław Pospiech
Product Manager
Pneumat.

Autor:
Jarosław Pospiech
Product Manager
Pneumat.
Zapisz się do newslettera i zyskaj dostęp do największej pneumatycznej bazy wiedzy!
Zyskaj dostęp do najnowszych artykułów, informacji o nadchodzących targach, wydarzeniach i mobilnych szkoleniach oraz promocjach w naszym sklepie internetowym!