Wiertarka prosta Chicago Pneumatic

Chicago Pneumatic CP887C to profesjonalna, pneumatyczna wiertarka o prostej konstrukcji korpusu, przeznaczona przede wszystkim do wiercenia, rozwiercania oraz wybranych prac montażowych. Narzędzie jest napędzane sprężonym powietrzem i wyposażone w silnik pneumatyczny o mocy 300 W, metalowy uchwyt wiertarski o maksymalnej średnicy mocowania 10 mm oraz mechanizm zmiany kierunku obrotów. Prosty układ rękojeści oznacza, że oś korpusu narzędzia jest zasadniczo zgodna z osią wrzeciona. Taka konstrukcja dobrze sprawdza się w pracach wykonywanych wewnątrz profili, komór, konstrukcji maszyn, karoserii, szaf technologicznych oraz innych miejsc, w których klasyczna wiertarka pistoletowa mogłaby zajmować zbyt dużo przestrzeni. Model CP887C rozwija prędkość obrotową do 2100 obr./min, osiąga moment zablokowania 5,1 Nm, waży około 1,1 kg i ma długość 235 mm. Producent pozycjonuje go jako narzędzie przeznaczone do profesjonalnych prac serwisowych, warsztatowych i MRO, czyli związanych z konserwacją, naprawami i utrzymaniem ruchu.

Podstawowym zastosowaniem CP887C jest wiercenie i rozwiercanie otworów przy użyciu odpowiednio dobranych wierteł lub rozwiertaków. Konstrukcja narzędzia sprawdza się szczególnie w serwisie pojazdów, utrzymaniu ruchu, naprawach maszyn, montażu konstrukcji metalowych, produkcji wyposażenia przemysłowego i pracach ślusarskich. Wiertarka może być wykorzystywana między innymi do:

• wykonywania otworów montażowych w blachach i profilach,
• rozwiercania istniejących otworów,
• usuwania nitów poprzez rozwiercania,
• przygotowywania otworów pod śruby, nity i elementy złączne,
• wykonywania otworów technologicznych,
• obróbki elementów stalowych, aluminiowych i z tworzyw sztucznych,
• wybranych prac związanych z wkręcaniem i wykręcaniem.

Dokumentacja producenta wskazuje przede wszystkim wiercenie i rozwiercanie. Materiały produktowe wspominają również o pracach związanych z wkręcaniem, jednak CP887C nie jest specjalistyczną wkrętarką ze sprzęgłem kontrolującym moment dokręcania. Dlatego nie powinna zastępować narzędzia montażowego w operacjach wymagających dokładnego i powtarzalnego momentu.

Określenie „wiertarka prosta” odnosi się do układu konstrukcyjnego, w którym korpus, rękojeść i wrzeciono są rozmieszczone wzdłuż jednej osi. Operator trzyma narzędzie podobnie jak dużą wkrętarkę prostą, a nie jak klasyczną wiertarkę z rękojeścią pistoletową. Taka geometria zapewnia kilka praktycznych korzyści. Pozwala wprowadzić narzędzie w wąskie przestrzenie, ogranicza wysokość całego zespołu roboczego oraz ułatwia wiercenie w miejscach osłoniętych innymi elementami maszyny. Odległość od bocznej powierzchni korpusu do osi wrzeciona wynosi około 49 mm, dlatego CP887C może pracować stosunkowo blisko ścianek, profili i innych przeszkód. Konstrukcja prosta jest szczególnie użyteczna, gdy operator może oprzeć narzędzie osiowo i prowadzić je obiema rękami. W niektórych pozycjach może być jednak mniej intuicyjna niż wiertarka pistoletowa, dlatego przed rozpoczęciem pracy należy zapewnić stabilną pozycję ciała i możliwość kontrolowania momentu reakcyjnego.

Moc znamionowa wiertarki CP887C wynosi 300 W, czyli około 0,4 KM. Parametr ten określa możliwości silnika pneumatycznego w zakresie przekształcania energii sprężonego powietrza w ruch obrotowy wrzeciona. Mocy narzędzia pneumatycznego nie należy jednak porównywać bezpośrednio wyłącznie na podstawie liczby watów z mocą pobieraną przez wiertarkę elektryczną. W narzędziach elektrycznych często podawana jest moc pobierana z sieci, natomiast rzeczywista moc dostępna na wrzecionie jest mniejsza wskutek strat w silniku i przekładni. W przypadku narzędzia pneumatycznego jego osiągi zależą dodatkowo od ciśnienia dynamicznego, przepływu powietrza, średnicy przewodu, jakości szybkozłączy i wydajności instalacji. Pełne wykorzystanie mocy 300 W jest możliwe tylko wtedy, gdy narzędzie otrzymuje wymagany strumień powietrza przy odpowiednim ciśnieniu. Zbyt mały przewód, niedrożny filtr lub spadek ciśnienia może spowodować, że rzeczywista moc wiertarki będzie znacznie niższa od katalogowej.

Prędkość obrotowa wiertarki CP887C bez obciążenia wynosi 2100 obr./min. Jest to prędkość osiągana przy prawidłowym zasilaniu sprężonym powietrzem i przy wrzecionie nieobciążonym procesem skrawania. Podczas rzeczywistego wiercenia prędkość będzie mniejsza, ponieważ opory skrawania powodują obciążenie silnika pneumatycznego. Wielkość spadku obrotów zależy od średnicy wiertła, materiału obrabianego, geometrii ostrza, siły docisku, smarowania strefy skrawania i prawidłowości zasilania pneumatycznego. Prędkość 2100 obr./min jest odpowiednia przede wszystkim dla wierteł o małych i średnich średnicach. Przy wierceniu dużych otworów w stali może okazać się konieczne ograniczenie prędkości za pomocą stopnia wciśnięcia spustu, zastosowanie odpowiedniego chłodziwa oraz kontrolowanie temperatury narzędzia skrawającego. Zbyt wysokie obroty przy dużej średnicy wiertła mogą prowadzić do przegrzewania ostrza, przyspieszonego zużycia i pogorszenia jakości otworu.

Tak. Prędkość silnika pneumatycznego jest zależna od stopnia wciśnięcia elementu uruchamiającego. Delikatne naciśnięcie spustu powoduje wolniejszy obrót wrzeciona, natomiast zwiększanie nacisku powoduje wzrost prędkości. Takie rozwiązanie ułatwia rozpoczęcie wiercenia, ponieważ operator może najpierw ustawić wiertło w napunktowanym miejscu i uruchomić narzędzie z niewielką prędkością. Po ustabilizowaniu wiertła można płynnie zwiększyć obroty. Ogranicza to ryzyko przesunięcia się ostrza po powierzchni materiału. Regulacja za pomocą spustu nie jest jednak precyzyjnym, elektronicznym układem stabilizacji obrotów. Prędkość może zmieniać się wraz z obciążeniem, ciśnieniem powietrza i położeniem elementu sterującego. W procesach wymagających ściśle określonej prędkości skrawania konieczne może być zastosowanie dodatkowego regulatora przepływu, regulatora ciśnienia albo narzędzia o innej charakterystyce.

Producent podaje moment zablokowania, nazywany również momentem utyku lub stall torque, wynoszący 5,1 Nm. Jest to wartość występująca w sytuacji, w której wrzeciono zostaje zatrzymane przez obciążenie. Nie jest to moment, z którym narzędzie powinno stale pracować. Długotrwałe utrzymywanie silnika pneumatycznego w stanie zablokowania powoduje intensywne obciążenie mechanizmu, wzrost zużycia powietrza i ryzyko niekontrolowanego momentu reakcyjnego oddziałującego na ręce operatora. Wartość 5,1 Nm oznacza, że CP887C ma stosunkowo duży moment jak na kompaktową wiertarkę prostą. Podczas zakleszczenia wiertła korpus może gwałtownie obrócić się w kierunku przeciwnym do obrotu wrzeciona. Producent zaleca stosowanie rękojeści bocznej przy momencie przekraczającym 4 Nm, dlatego w wielu pracach wykonywanych modelem CP887C jej użycie jest uzasadnione z punktu widzenia bezpieczeństwa i ergonomii.

Wiertarka CP887C jest wyposażona w metalowy, kluczykowy uchwyt wiertarski o maksymalnej pojemności 10 mm, odpowiadającej rozmiarowi 3/8 cala. Mocowanie uchwytu ma gwint 3/8"-24. Uchwyt kluczykowy pozwala uzyskać wysoką siłę zacisku, co jest istotne przy wierceniu w metalu, rozwiercaniu oraz pracy pod większym obciążeniem. W porównaniu z prostym uchwytem bezkluczykowym jest mniej podatny na samoczynne poluzowanie wiertła, pod warunkiem że został prawidłowo dokręcony. Producent wskazuje zastosowanie przemysłowego uchwytu Jacobs. Uchwyt należy dokręcać równomiernie, najlepiej wykorzystując wszystkie dostępne położenia kluczyka. Po zamocowaniu wiertła kluczyk trzeba bezwzględnie wyjąć przed podłączeniem lub uruchomieniem narzędzia. Pozostawiony w uchwycie kluczyk może zostać wyrzucony z dużą prędkością i spowodować poważny uraz.

Maksymalna średnica części chwytowej wiertła wynosi 10 mm. Nie oznacza to automatycznie, że maksymalna średnica wykonywanego otworu również musi wynosić 10 mm. Można stosować niektóre wiertła stopniowe, pogłębiacze lub narzędzia z częścią roboczą większą niż średnica chwytu, jeżeli są przeznaczone do pracy z takim uchwytem i nie powodują przekroczenia możliwości wiertarki. Przy doborze narzędzia skrawającego należy uwzględnić:

• średnicę chwytu,
• wymaganą prędkość obrotową,
• moment potrzebny do skrawania,
• rodzaj obrabianego materiału,
• sztywność wiertła,
• możliwość wystąpienia zakleszczenia,
• dopuszczalną prędkość danego osprzętu.

Duże wiertło z chwytową częścią zredukowaną może fizycznie pasować do uchwytu, ale jego zastosowanie nie zawsze będzie bezpieczne lub efektywne. Rosnąca średnica robocza zwiększa wymagany moment i siłę reakcyjną, dlatego dobór należy przeprowadzić na podstawie całego procesu, a nie jedynie średnicy mocowania.

Tak. CP887C jest wiertarką nawrotną, wyposażoną w mechanizm zmiany kierunku obrotów. Kierunek ustawia się za pomocą wbudowanego pierścienia lub elementu sterującego znajdującego się na korpusie. Prawe obroty są wykorzystywane podczas standardowego wiercenia typowymi wiertłami prawoskrętnymi. Lewe obroty mogą służyć między innymi do wycofania zakleszczonego wiertła, wykręcania elementów złącznych albo pracy ze specjalnymi narzędziami przeznaczonymi do obrotów lewych. Kierunku nie należy zmieniać podczas szybkiego obracania się wrzeciona. Najpierw należy zwolnić spust, poczekać na całkowite zatrzymanie uchwytu, a dopiero później przełączyć mechanizm nawrotny. Zmiana kierunku pod obciążeniem może prowadzić do udarowego obciążenia przekładni, uszkodzenia narzędzia albo niekontrolowanego ruchu wiertła.

W CP887C zastosowano zabezpieczenie elementu uruchamiającego, określane przez producenta jako lock-off throttle. Jego zadaniem jest ograniczenie ryzyka przypadkowego uruchomienia narzędzia podczas przenoszenia, ustawiania w pozycji roboczej lub wykonywania czynności w pobliżu spustu. Rozwiązanie to nie zwalnia operatora z obowiązku odłączenia wiertarki od zasilania przed wymianą wiertła, regulacją uchwytu, czyszczeniem lub serwisem. Blokada stanowi dodatkowy element ochronny, ale nie jest urządzeniem zapewniającym bezpieczne odcięcie energii pneumatycznej. Przed rozpoczęciem każdej zmiany roboczej warto sprawdzić, czy spust samoczynnie wraca do położenia neutralnego, czy zabezpieczenie działa płynnie i czy mechanizm nie został zanieczyszczony opiłkami, olejem lub pyłem. Wiertarka z zacinającym się układem sterowania powinna zostać wycofana z eksploatacji do czasu przeprowadzenia kontroli.

CP887C ma korpus wykonany z aluminium, osłonięty częściowo materiałem kompozytowym oraz termoplastyczną gumą w obszarze chwytu. Takie połączenie ma zapewniać odpowiednią sztywność konstrukcji, ograniczoną masę oraz wygodniejsze trzymanie narzędzia. Termoplastyczna powierzchnia rękojeści poprawia przyczepność, zwłaszcza gdy operator pracuje w rękawicach. Ogranicza również bezpośredni kontakt dłoni z zimnym metalem. Jest to istotne w narzędziach pneumatycznych, ponieważ rozprężające się powietrze może powodować wychładzanie korpusu podczas długiej pracy. Kompozytowa osłona nie oznacza jednak, że narzędzie jest odporne na wszystkie uderzenia, działanie chemikaliów lub wysoką temperaturę. Wiertarki nie należy używać jako dźwigni, młotka ani podpory. Kontakt z agresywnymi rozpuszczalnikami może pogorszyć właściwości gumowych i kompozytowych elementów obudowy.

Masa netto CP887C wynosi około 1,1 kg. Jest to korzystny wynik jak na narzędzie wyposażone w metalowy uchwyt, przekładnię i silnik pneumatyczny o mocy 300 W. Niewielka masa zmniejsza obciążenie dłoni i ramion, szczególnie podczas pracy w pozycji poziomej, nad głową albo wewnątrz konstrukcji. Nie należy jednak oceniać ergonomii wyłącznie na podstawie masy. Znaczenie mają również pozycja przewodu pneumatycznego, reakcja momentu obrotowego, kierunek wiercenia, dostęp do elementu oraz czas trwania cyklu. Przy pracy seryjnej warto zastosować lekki i elastyczny odcinek przewodu przy narzędziu, obrotowe przyłącze albo balanser. Ciężki przewód zwisający bezpośrednio z wiertarki może zwiększać faktyczne obciążenie operatora i utrudniać precyzyjne ustawianie osi wiertła, mimo niewielkiej masy samego urządzenia.

Długość wiertarki wynosi około 235 mm. Odległość boczna od korpusu do osi roboczej wynosi około 49 mm. Parametr ten jest istotny przy ocenie możliwości pracy w pobliżu ściany, żebra, profilu lub innej przeszkody. Przed wyborem CP887C do konkretnego stanowiska należy uwzględnić nie tylko długość korpusu, ale również:

• długość zamocowanego wiertła,
• przestrzeń potrzebną do wprowadzenia narzędzia,
• miejsce na dłoń operatora,
• położenie przewodu pneumatycznego,
• drogę wycofania wiertła z otworu,
• ewentualną rękojeść boczną.

Wiertarka może zmieścić się w danej przestrzeni, ale operator nadal musi mieć możliwość bezpiecznego trzymania urządzenia i reakcji na zakleszczenie wiertła. Sama niewielka szerokość korpusu nie powinna być jedynym kryterium doboru.

Maksymalne dynamiczne ciśnienie robocze określone przez producenta wynosi 6,3 bar, czyli 90 psi. Nie należy przekraczać tej wartości, chyba że tabliczka znamionowa konkretnego egzemplarza wskazuje inaczej. Ciśnienie powinno być mierzone możliwie blisko wlotu narzędzia podczas jego pracy, a nie wyłącznie na zbiorniku sprężarki lub głównym reduktorze. W instalacji występują straty powodowane przez długość i średnicę przewodów, szybkozłącza, filtry, zawory, rozdzielacze i lokalne przewężenia. Podnoszenie ciśnienia na sprężarce w celu skompensowania źle zaprojektowanej instalacji nie jest prawidłowym rozwiązaniem. Może zwiększać zużycie energii, przyspieszać zużycie narzędzia i podnosić poziom hałasu. Należy najpierw usunąć przyczynę spadków ciśnienia, na przykład wymienić zbyt wąski przewód, filtr lub szybkozłącze.

Sprężarka powinna być w stanie pokryć średnie zapotrzebowanie narzędzia oraz zapewnić odpowiednią rezerwę na chwilowy pobór powietrza. Dla pojedynczej CP887C należy uwzględnić średnie zużycie około 150 l/min i maksymalne chwilowe zapotrzebowanie dochodzące do około 600 l/min. Przy sporadycznym wierceniu duży zbiornik może częściowo pokrywać krótkotrwałe zapotrzebowanie, nawet jeżeli wydajność sprężarki jest mniejsza od przepływu chwilowego. Przy pracy ciągłej lub seryjnej sprężarka powinna mieć wydajność efektywną odpowiadającą rzeczywistemu współczynnikowi wykorzystania wiertarki. Do obliczeń trzeba dodać pozostałe odbiorniki pracujące jednocześnie, straty wynikające z nieszczelności oraz rezerwę eksploatacyjną. Nie należy dobierać sprężarki na podstawie samej pojemności zbiornika. Najważniejsza jest wydajność rzeczywista przy wymaganym ciśnieniu, najczęściej określana jako FAD, czyli wydajność sprężonego powietrza na wylocie.

Producent wskazuje minimalną średnicę wewnętrzną przewodu wynoszącą 10 mm, odpowiadającą około 3/8 cala, przy przewodzie o długości około 5 m. Zastosowanie mniejszej średnicy może powodować spadek ciśnienia dynamicznego i ograniczenie przepływu. Objawami będą obniżone obroty, wolne rozpędzanie się silnika, słabszy moment, zatrzymywanie się wiertła pod obciążeniem i wydłużony czas wykonywania otworu. Przy przewodach dłuższych niż 5 m może być konieczne zwiększenie średnicy. Należy również zwrócić uwagę na średnicę przelotu szybkozłączy, zaworów i spiralnych odcinków przewodu. Nawet wąż 10 mm nie zapewni prawidłowego przepływu, jeżeli zostanie podłączony przez małe szybkozłącze o ograniczonym przekroju. Najlepszą metodą weryfikacji jest pomiar ciśnienia przy wlocie wiertarki podczas pracy pod obciążeniem.

Wiertarka ma wlot powietrza o rozmiarze 1/4 cala. Dokumentacja techniczna wskazuje przyłącze 1/4" NPT. Przy montażu króćca lub szybkozłącza należy dobrać element o prawidłowym rodzaju i skoku gwintu. Nie powinno się na siłę wkręcać elementu o podobnym, ale niezgodnym standardzie, ponieważ może to uszkodzić gwint korpusu, spowodować nieszczelność lub osłabić połączenie. Środek uszczelniający należy nakładać oszczędnie i w sposób uniemożliwiający przedostanie się jego fragmentów do wnętrza silnika. Nadmiar taśmy uszczelniającej może zostać oderwany przez przepływ powietrza, a następnie zablokować kanał, zawór lub element sterujący. Przyłącze powinno mieć odpowiednio duży przelot i nie może stanowić wąskiego gardła dla wymaganych 600 l/min przepływu chwilowego.

Wiertarka powinna być zasilana czystym, odpowiednio osuszonym i smarowanym powietrzem. Zanieczyszczenia stałe mogą powodować zużycie łopatek, cylindra, łożysk i zaworu sterującego. Woda obecna w instalacji może prowadzić do korozji elementów wewnętrznych, wypłukiwania środka smarnego oraz zamarzania kanałów podczas intensywnego rozprężania powietrza. Na stanowisku zaleca się stosowanie zespołu przygotowania powietrza obejmującego przynajmniej filtr i reduktor. Sposób smarowania powinien odpowiadać instrukcji producenta. Instalację należy regularnie odwadniać, a zbiornik sprężarki, filtry i separatory kondensatu opróżniać zgodnie z harmonogramem. Szczególnie niekorzystne jest podawanie do narzędzia powietrza zawierającego rdzę, zgorzelinę, pozostałości uszczelniaczy lub emulsję wodno-olejową. Zanieczyszczone powietrze może spowodować spadek mocy jeszcze przed pojawieniem się widocznych uszkodzeń.

Producent zaleca stosowanie oleju do narzędzi pneumatycznych o lepkości odpowiadającej SAE 10. W przypadku używania smarownicy przewodowej powinna być ona ustawiona na około dwie krople oleju na minutę. Jeżeli smarownica nie jest dostępna, należy podawać olej przeznaczony do silników pneumatycznych bezpośrednio do wlotu narzędzia raz dziennie. Po dodaniu oleju warto uruchomić wiertarkę na krótko przy niewielkich obrotach, kierując wylot powietrza z dala od ludzi i powierzchni, które mogłyby zostać zabrudzone. Nie należy stosować przypadkowych olejów silnikowych, olejów spożywczych, preparatów penetrujących ani gęstych środków smarnych nieprzeznaczonych do narzędzi pneumatycznych. Niewłaściwy olej może tworzyć osad, uszkadzać uszczelnienia albo nie zapewniać dostatecznej ochrony łopatek i cylindra.

Zbyt duża ilość oleju zwykle nie powoduje natychmiastowego uszkodzenia silnika pneumatycznego, ale może negatywnie wpłynąć na warunki pracy. Nadmiar środka smarnego jest wydmuchiwany z powietrzem wylotowym, co prowadzi do powstawania mgły olejowej, zabrudzenia stanowiska i zanieczyszczenia obrabianych elementów. Ma to szczególne znaczenie przed malowaniem, klejeniem, uszczelnianiem, spawaniem lub wykonywaniem procesów wymagających czystej powierzchni. Nawet niewielkie zanieczyszczenie olejem może pogorszyć przyczepność powłoki albo kleju. Zbyt intensywne smarowanie może również powodować gromadzenie się mieszaniny oleju i pyłu w tłumiku lub kanale wylotowym. Należy stosować ilość zalecaną przez producenta i okresowo kontrolować ustawienie smarownicy. Jeżeli z wylotu stale wydostają się widoczne krople oleju, dawka prawdopodobnie jest zbyt duża.

Tak. Konstrukcja wykorzystuje wylot powietrza prowadzony przez tylną część rękojeści, dzięki czemu strumień nie jest kierowany bezpośrednio w stronę operatora ani strefy wiercenia. Odpowiednie ukierunkowanie wylotu zmniejsza ryzyko podrywania pyłu i opiłków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie otworu. Poprawia również komfort pracy, ponieważ zimne powietrze nie jest wydmuchiwane na dłonie lub twarz operatora. Nie oznacza to jednak, że powietrze wylotowe jest całkowicie obojętne. Może zawierać niewielką ilość oleju pochodzącego ze smarowania. W zamkniętych pomieszczeniach lub przy pracy seryjnej należy zapewnić odpowiednią wentylację. Nie wolno zasłaniać kanału wylotowego dłonią, taśmą lub elementem mocującym, ponieważ zwiększone przeciwciśnienie może obniżyć osiągi silnika.

Deklarowany poziom drgań wynosi poniżej 2,5 m/s², zgodnie z metodą pomiarową ISO 28927-5. Jest to stosunkowo niska wartość dla ręcznego narzędzia obrotowego, ale nie oznacza automatycznie braku ryzyka podczas wielogodzinnej pracy. Rzeczywista ekspozycja zależy od:

• czasu używania narzędzia,
• stanu wiertła,
• niewspółosiowości uchwytu,
• wyważenia osprzętu,
• drgań obrabianego elementu,
• siły chwytu operatora,
• pozycji pracy,
• stanu technicznego przekładni i łożysk.

Producent zaznacza, że wartości laboratoryjne służą przede wszystkim do porównywania narzędzi i nie zastępują pomiarów lub oceny ryzyka na konkretnym stanowisku. Stępione wiertło, nadmierne bicie i zbyt silny docisk mogą znacząco zwiększyć drgania odczuwane przez operatora.

Deklarowany poziom ciśnienia akustycznego wynosi 82,7 dB(A), natomiast poziom mocy akustycznej jest podawany jako 93,7 dB(A). Pomiary wykonano według normy ISO 15744. Ciśnienie akustyczne opisuje poziom hałasu w określonym punkcie pomiarowym, natomiast moc akustyczna charakteryzuje całkowitą energię dźwięku emitowaną przez źródło. Wartości tych nie należy ze sobą bezpośrednio porównywać ani odejmować. Rzeczywisty hałas na stanowisku może być wyższy wskutek kontaktu wiertła z materiałem, rezonansu obrabianej blachy, pracy innych urządzeń, odbić dźwięku od ścian oraz stanu technicznego narzędzia. Dlatego poziom hałasu należy oceniać dla całego procesu, a nie tylko na podstawie wartości katalogowej samej wiertarki.

Podczas pracy z CP887C należy stosować co najmniej okulary lub osłonę twarzy odporną na uderzenia. Opiłki, fragmenty wiertła, części obrabianego materiału lub pozostawiony kluczyk uchwytu mogą zostać wyrzucone z dużą prędkością. W zależności od procesu wymagane mogą być również:

• ochronniki słuchu,
• rękawice odpowiednie do zagrożeń występujących na stanowisku,
• obuwie ochronne,
• odzież robocza bez luźnych elementów,
• ochrona dróg oddechowych,
• system miejscowego odciągu pyłu i wiórów.

Rękawice muszą być dobierane ostrożnie, ponieważ luźny materiał może zostać pochwycony przez obracający się uchwyt lub wiertło. Długie włosy należy zabezpieczyć, a biżuterię, szaliki i luźne części odzieży usunąć ze strefy pracy. Producent zaleca, aby osoby znajdujące się w pobliżu również stosowały ochronę oczu i twarzy.

Producent zaleca używanie rękojeści bocznej, gdy moment reakcyjny może przekroczyć 4 Nm. Ponieważ moment zablokowania CP887C wynosi 5,1 Nm, rękojeść boczna jest wskazana zwłaszcza podczas wiercenia większymi średnicami, rozwiercania, pracy w materiałach podatnych na zakleszczanie wiertła i wykonywania otworów przelotowych. Rękojeść poprawia możliwość przeciwdziałania nagłemu obrotowi korpusu. Powinna być zamontowana stabilnie i ustawiona tak, aby operator mógł utrzymywać naturalną pozycję nadgarstków. W materiałach producenta rękojeść boczna jest wymieniana jako dostępne akcesorium o numerze 8940175371. W seryjnych procesach przemysłowych alternatywą może być ramię reakcyjne, balanser lub odpowiedni uchwyt stanowiskowy, pod warunkiem że rozwiązanie zostało właściwie zaprojektowane i nie ogranicza bezpiecznego odłączenia narzędzia.

Zakleszczenie wiertła powoduje gwałtowny wzrost momentu reakcyjnego. Jeżeli ostrze przestanie się obracać, energia silnika próbuje obrócić korpus wiertarki w kierunku przeciwnym. Może to doprowadzić do skręcenia nadgarstka, urazu łokcia lub barku, utraty równowagi albo wyrwania obrabianego elementu z mocowania. Ryzyko jest szczególnie duże:

• przy przebijaniu się wiertła przez materiał,
• w cienkiej blasze,
• przy wierceniu w otworze już częściowo wykonanym,
• przy używaniu stępionego lub uszkodzonego wiertła,
• gdy detal nie został zamocowany,
• przy nadmiernym docisku.

Należy stabilnie zamocować przedmiot, używać ostrego wiertła i zmniejszyć docisk tuż przed przebiciem materiału. Nie wolno próbować zatrzymywać obracającego się uchwytu ręką. Po zakleszczeniu należy zwolnić spust, odłączyć powietrze i dopiero wtedy bezpiecznie uwolnić narzędzie.

Wiertło musi być dostosowane do rodzaju materiału, wymaganej średnicy, prędkości obrotowej i sposobu chłodzenia. Część chwytowa nie może przekraczać pojemności uchwytu wynoszącej 10 mm. Do typowych zastosowań można wykorzystać:

• wiertła HSS do stali konstrukcyjnej i metali nieżelaznych,
• wiertła kobaltowe do trudniej obrabialnych stali,
• wiertła stopniowe do cienkich blach,
• wiertła do tworzyw sztucznych,
• wiertła do drewna,
• rozwiertaki maszynowe lub ręczne odpowiednie do parametrów pracy.

Osprzęt musi być prosty, ostry i wolny od pęknięć. Wiertło o nadmiernym biciu może pogorszać dokładność otworu, zwiększać drgania oraz przyspieszać zużycie uchwytu i łożysk. Nie należy przekraczać maksymalnej prędkości dopuszczalnej przez producenta konkretnego narzędzia skrawającego.

Tak. Model może być używany do wykonywania otworów w stali, pod warunkiem zastosowania właściwego wiertła, parametrów skrawania i chłodzenia. Przy wierceniu w stali należy zwrócić uwagę na prędkość obwodową ostrza. Wraz ze wzrostem średnicy wiertła powinna maleć prędkość obrotowa. Pełne 2100 obr./min może być odpowiednie dla małych średnic, ale zbyt wysokie dla dużego wiertła pracującego w twardej stali. Zaleca się:

• napunktowanie miejsca wiercenia,
• rozpoczęcie pracy przy małych obrotach,
• użycie ostrego wiertła HSS lub kobaltowego,
• stosowanie odpowiedniego środka chłodząco-smarującego,
• regularne odprowadzanie wiórów,
• zmniejszenie docisku przed wyjściem wiertła z materiału.

Wiertarka nie ma automatycznej stabilizacji prędkości, dlatego operator powinien kontrolować dźwięk pracy, powstawanie wióra i temperaturę ostrza.

Tak. Wiertarka może być używana do wiercenia w aluminium i jego stopach. Aluminium zwykle pozwala stosować wyższe prędkości niż stal, ale ma tendencję do przywierania do krawędzi skrawających i zatykania rowków wiertła. Ważne jest użycie ostrego wiertła o geometrii odpowiedniej do metali nieżelaznych. Pomocne może być stosowanie środka smarnego ograniczającego narost na ostrzu. Wióry należy regularnie usuwać, zwłaszcza przy wykonywaniu głębokich otworów. Nie należy dopuszczać do nawijania się długich wiórów na uchwyt. Producent zaleca stosowanie przerywanego docisku, aby ograniczać tworzenie długich, spiralnych fragmentów materiału. Obrabiany element musi być stabilnie zamocowany, ponieważ zakleszczenie wiertła w miękkim materiale może spowodować nagłe obrócenie detalu.

Tak, ale parametry pracy trzeba dopasować do konkretnego tworzywa. Materiały termoplastyczne mogą mięknąć pod wpływem ciepła, dlatego zbyt wysoka prędkość lub tępe wiertło może powodować topienie krawędzi, przypalanie i zalepianie rowków. Przy kompozytach włóknistych mogą występować rozwarstwienia, wyrywanie włókien i emisja szkodliwego pyłu. Należy zastosować odpowiednie narzędzia skrawające, sztywne podparcie materiału i skuteczny odciąg pyłu. Instrukcje bezpieczeństwa zwracają uwagę na zagrożenia związane z wdychaniem pyłów powstających podczas wiercenia. Rodzaj ochrony dróg oddechowych powinien wynikać z oceny ryzyka i karty charakterystyki obrabianego materiału. W przypadku elementów z włókna szklanego lub węglowego zwykła maseczka przeciwpyłowa może nie być wystarczającym zabezpieczeniem dla każdej aplikacji.

Tak. Po zamocowaniu odpowiedniego wiertła narzędzie może wykonywać otwory w drewnie i materiałach drewnopochodnych. W przypadku małych wierteł krętych prędkość 2100 obr./min może być odpowiednia. Przy większych wiertłach spiralnych, piórowych lub otwornicach należy zachować ostrożność, ponieważ wymagają one większego momentu i mogą gwałtownie się zakleszczyć. Szczególnie ważne jest zamocowanie elementu oraz ograniczenie docisku przy wychodzeniu wiertła z materiału. Podparcie spodniej strony może ograniczyć wyrywanie włókien. Przy obróbce płyt MDF, sklejki i materiałów drewnopochodnych należy stosować odciąg pyłu oraz ochronę dróg oddechowych odpowiednią do rodzaju obrabianego materiału.

CP887C nie jest wiertarką udarową ani młotowiertarką. Może obracać odpowiednie wiertło do materiałów mineralnych, ale nie zapewnia mechanizmu udarowego potrzebnego do wydajnego wiercenia w twardym betonie. W miękkiej cegle, gazobetonie lub niektórych kruchych materiałach mineralnych wykonanie niewielkiego otworu może być możliwe, jednak efektywność będzie zależeć od materiału i użytego wiertła. Do regularnego wiercenia w betonie konstrukcyjnym lepszym rozwiązaniem jest narzędzie udarowe lub obrotowo-udarowe. Materiały producenta wymieniają zestawy wierteł do różnych materiałów, w tym do betonu, ale nie zmienia to charakteru samej wiertarki. O możliwości wykonania danego otworu decyduje cały układ: rodzaj materiału, geometria wiertła, wymagany udar, średnica i głębokość.

Tak. Producent wskazuje rozwiercanie jako jedno z przewidzianych zastosowań. Operacja ta wymaga jednak szczególnie dobrej współosiowości, stabilnego prowadzenia i ograniczonego bicia uchwytu. Rozwiertak usuwa niewielką ilość materiału i służy do poprawy średnicy, geometrii oraz jakości powierzchni wcześniej wykonanego otworu. Nie powinien być używany do korygowania bardzo dużych błędów położenia lub usuwania znacznego naddatku. Podczas rozwiercania należy stosować:

• właściwą prędkość obrotową,
• odpowiedni środek chłodząco-smarujący,
• równomierny posuw osiowy,
• sztywne zamocowanie detalu,
• rozwiertak przeznaczony do danego materiału.

Ręcznie prowadzona wiertarka nie zastępuje obrabiarki w procesach wymagających bardzo małej tolerancji średnicy lub położenia otworu.

Mechanizm zmiany kierunku i regulacja prędkości spustem umożliwiają wykonywanie wybranych operacji wkręcania i wykręcania. Producent wspomina o zastosowaniach związanych z screw driving, czyli napędzaniem śrub. CP887C nie ma jednak typowego sprzęgła odcinającego moment, automatycznego wyłączenia ani układu dokładnej kontroli dokręcania. Z tego powodu nie jest właściwym wyborem do montażu odpowiedzialnych połączeń śrubowych, w których wymagany jest potwierdzony i powtarzalny moment. Może być używana do szybkiego wstępnego wkręcania albo wykręcania elementów, jeżeli proces nie wymaga dokładnej kontroli. Końcowe dokręcenie powinno być wykonane odpowiednim kluczem dynamometrycznym lub narzędziem montażowym. Należy też pamiętać, że moment zablokowania wynosi 5,1 Nm, więc mały wkręt lub delikatny gwint może zostać łatwo uszkodzony.

Tak. Jest to jeden z podstawowych obszarów zastosowania wskazywanych przez producenta. Prosta, kompaktowa konstrukcja może być przydatna podczas pracy przy elementach karoserii, podwozia, wyposażeniu kabiny, wspornikach, osłonach oraz częściach znajdujących się wewnątrz profili i komór. W serwisie samochodowym CP887C może służyć między innymi do:

• rozwiercania nitów,
• wykonywania otworów montażowych,
• napraw elementów blacharskich,
• wiercenia w uchwytach i wspornikach,
• przygotowywania mocowań wyposażenia,
• wykręcania niektórych elementów.

Przed rozpoczęciem wiercenia trzeba sprawdzić, czy za obrabianą powierzchnią nie znajdują się przewody elektryczne, paliwowe, hamulcowe, klimatyzacyjne, poduszki powietrzne lub zbiorniki. Narzędzie nie jest izolowane elektrycznie i nie chroni przed kontaktem z ukrytymi instalacjami.

Tak. Wiertarka może być użytecznym narzędziem dla działów utrzymania ruchu wykonujących naprawy osłon, konstrukcji wsporczych, przenośników, uchwytów, obudów, instalacji pomocniczych i elementów maszyn. Napęd pneumatyczny jest korzystny tam, gdzie zakład posiada rozwiniętą instalację sprężonego powietrza i wymaga narzędzia o prostej, trwałej konstrukcji. CP887C nie ma akumulatora wymagającego ładowania ani elektrycznego silnika komutatorowego. Należy jednak pamiętać, że narzędzie nie ma deklaracji ATEX i nie jest rekomendowane do pracy w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Sam fakt wykorzystania sprężonego powietrza nie oznacza automatycznie dopuszczenia do stref zagrożonych wybuchem. Przed zastosowaniem w takim obszarze potrzebna jest formalna ocena zgodności urządzenia z wymaganiami danej strefy.

Tak, możliwość pracy w ograniczonej przestrzeni jest jedną z najważniejszych cech tego modelu. Prosty korpus, długość 235 mm i odległość boczna do osi wynosząca 49 mm ułatwiają dostęp do miejsc osłoniętych innymi elementami. Należy jednak rozróżnić dostępność narzędzia od bezpieczeństwa operatora. Przed wprowadzeniem wiertarki do zamkniętej przestrzeni trzeba sprawdzić, czy:

• operator może stabilnie trzymać narzędzie,
• istnieje możliwość szybkiego zwolnienia spustu,
• przewód nie zaczepi się o konstrukcję,
• jest miejsce na reakcję korpusu po zakleszczeniu,
• powietrze wylotowe nie podrywa szkodliwego pyłu,
• zapewniono odpowiednią wentylację i oświetlenie.

Jeżeli narzędzie mieści się w otworze, ale operator nie ma możliwości kontrolowania momentu reakcyjnego, aplikacja nie powinna być uznana za bezpieczną.

Wiertarka jest narzędziem profesjonalnym i może pracować w intensywnych zastosowaniach, ale trwałość zależy od właściwego zasilania, smarowania, chłodzenia, doboru wiertła i harmonogramu konserwacji. Praca ciągła z pełnymi obrotami zwiększa zużycie powietrza do około 600 l/min i może powodować silne wychładzanie korpusu. Należy obserwować stan przewodu, smarowanie silnika, temperaturę przekładni oraz poziom hałasu i drgań. Jeżeli narzędzie jest używane codziennie, producent zaleca jego rozmontowanie i kontrolę co trzy miesiące oraz wymianę elementów zużytych lub uszkodzonych. W zastosowaniach wielozmianowych harmonogram może wymagać skrócenia na podstawie rzeczywistego obciążenia i wyników przeglądów.

Spadek obrotów pod obciążeniem jest częściowo naturalny, ale nadmierna utrata prędkości może świadczyć o problemie technicznym lub instalacyjnym. Najczęstsze przyczyny to:

• zbyt niskie ciśnienie dynamiczne,
• przewód o zbyt małej średnicy,
• ograniczające przepływ szybkozłącze,
• zanieczyszczony filtr,
• brak smarowania,
• zużyte łopatki silnika,
• uszkodzone łożyska lub przekładnia,
• stępione wiertło,
• zbyt duża średnica narzędzia,
• nadmierny docisk operatora.

Diagnostykę należy rozpocząć od pomiaru ciśnienia bezpośrednio przy wiertarce podczas pracy. Jeżeli ciśnienie jest prawidłowe, należy sprawdzić przepływ, stan wiertła i smarowanie. Dalszą kontrolę wewnętrzną powinien przeprowadzić wykwalifikowany personel.

Prędkość katalogowa dotyczy pracy bez obciążenia, przy prawidłowym ciśnieniu i przepływie powietrza. W czasie wiercenia obroty zawsze częściowo maleją. Jeżeli narzędzie nie osiąga właściwej prędkości również bez obciążenia, należy sprawdzić:

• Ciśnienie przy wlocie podczas pracy.
• Średnicę i długość przewodu.
• Przelot szybkozłączy.
• Stan filtra i reduktora.
• Ustawienie smarownicy.
• Drożność wylotu powietrza.
• Stan łopatek, cylindra i łożysk.

Nie należy zwiększać ciśnienia powyżej 6,3 bar w celu wymuszenia wyższych obrotów. Może to doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnej prędkości, zwiększenia hałasu i przyspieszonego zużycia elementów.

W materiale technicznym dla CP887C podano bicie wynoszące około 0,1 mm, czyli 0,003 cala. Parametr ten opisuje odchylenie osi obracającego się narzędzia od osi nominalnej. Na rzeczywistą dokładność wpływają również:

• stan uchwytu,
• sposób zamocowania wiertła,
• prostoliniowość wiertła,
• zużycie łożysk,
• czystość szczęk uchwytu,
• długość narzędzia,
• sposób prowadzenia wiertarki.

W przypadku zaobserwowania nagłego wzrostu bicia należy zatrzymać narzędzie i sprawdzić, czy wiertło nie jest wygięte, czy szczęki zaciskają równomiernie oraz czy uchwyt nie został uszkodzony. Dalsza praca z nadmiernym biciem może prowadzić do powiększania otworów, łamania wierteł i zwiększonych drgań.

Przed wymianą wiertła należy zamknąć dopływ powietrza, rozładować ciśnienie w przewodzie i odłączyć narzędzie od instalacji. Samo zwolnienie spustu nie stanowi bezpiecznego odcięcia energii. Chwyt wiertła powinien być czysty, prosty i wolny od oleju. Wiertło należy wsunąć na odpowiednią głębokość, tak aby szczęki zaciskały część chwytową, a nie rowki robocze. Uchwyt kluczykowy należy dokręcić równomiernie. Po zakończeniu mocowania trzeba wyjąć kluczyk i odłożyć go w wyznaczone miejsce. Następnie warto ręcznie obrócić uchwyt przy odłączonym powietrze i sprawdzić, czy wiertło nie jest wyraźnie ustawione mimośrodowo. Obrabiany detal również musi być zamocowany. Nie wolno trzymać małych elementów wyłącznie dłonią podczas wiercenia.

Uchwyt należy regularnie oczyszczać z opiłków, pyłu i zaschniętego chłodziwa. Zanieczyszczenia znajdujące się między szczękami mogą powodować nierównomierny zacisk i zwiększone bicie. Nie należy uderzać w uchwyt młotkiem ani zaciskać go za pomocą przypadkowych przedłużek. Kluczyk musi mieć właściwy rozmiar i nie może mieć zużytych zębów. Wiertło powinno być mocowane równomiernie, bez nadmiernej siły mogącej uszkodzić mechanizm. Jeżeli szczęki poruszają się nierówno, uchwyt zacina się, nie utrzymuje wiertła lub ma widoczne uszkodzenia, należy go wymienić. Producent podaje metalowy uchwyt kluczykowy 10 mm o numerze 8940175370 jako część przeznaczoną do modeli CP879C i CP887C.

Przed każdą zmianą roboczą należy sprawdzić:

• stan korpusu i rękojeści,
• działanie spustu i jego zabezpieczenia,
• stan przewodu oraz szybkozłączy,
• pewność dokręcenia przyłącza,
• stan uchwytu i kluczyka,
• prawidłowość zamocowania wiertła,
• działanie zmiany kierunku,
• obecność wymaganej osłony osobistej,
• zamocowanie obrabianego elementu,
• stan oznaczeń i tabliczki znamionowej.

Po uruchomieniu bez obciążenia należy zwrócić uwagę na nietypowy hałas, nadmierne drgania, wahania obrotów, wycieki powietrza i zapach przegrzanego środka smarnego. Narzędzia uszkodzonego, silnie zużytego albo działającego nieprawidłowo nie wolno dalej eksploatować. Powinno zostać oznaczone i przekazane do kontroli technicznej.

Producent zaleca, aby narzędzie używane codziennie było rozmontowywane i kontrolowane co trzy miesiące. Zużyte lub uszkodzone elementy należy wymienić. Rzeczywista częstotliwość serwisu powinna uwzględniać:

• liczbę godzin pracy,
• liczbę cykli,
• jakość powietrza,
• intensywność obciążenia,
• warunki zapylenia,
• prawidłowość smarowania,
• wyniki wcześniejszych przeglądów.

W pracy wielozmianowej lub w środowisku silnie zanieczyszczonym przeglądy mogą być potrzebne częściej. Serwis powinien być wykonywany przez wykwalifikowany personel, po całkowitym odłączeniu narzędzia od źródła energii. Producent zaleca stosowanie oryginalnych części zamiennych.

Dokumentacja części zamiennych wyszczególnia między innymi:

• zestaw spustu,
• zestaw zaworu sterującego,
• zestaw regulatora i zmiany kierunku,
• zestaw obudowy silnika,
• zestawy płyt końcowych,
• przekładnię,
• zestaw kół przekładniowych,
• zestaw drobnych części,
• zestaw naprawczy Tune-Up Kit,
• łopatki wirnika,
• cylinder,
• łożyska,
• wrzeciono,
• uchwyt wiertarski,
• rękojeść boczną.

Zestaw Tune-Up Kit dla CP887C ma numer 8940175403. Metalowy uchwyt z kluczykiem ma numer 8940175370, a rękojeść boczna 8940175371. Dobór części powinien odbywać się na podstawie numeru modelu, numeru seryjnego i aktualnej dokumentacji. Nie należy zastępować elementów przypadkowymi odpowiednikami, zwłaszcza w obrębie wirnika, łożysk, zaworów i przekładni.

Nie należy zakładać, że narzędzie pneumatyczne automatycznie nadaje się do strefy ATEX. Dla CP887C producent nie podaje wykonania ATEX, a instrukcja bezpieczeństwa wskazuje, że narzędzie nie jest rekomendowane do pracy w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Podczas wiercenia mogą powstawać gorące wióry, iskry mechaniczne, nagrzane powierzchnie i ładunki elektrostatyczne. Potencjalnym źródłem zapłonu może być więc nie tylko napęd, ale również kontakt wiertła z materiałem. Do zastosowania w strefie zagrożonej wybuchem konieczna jest ocena:

• klasyfikacji strefy,
• rodzaju palnej substancji,
• temperatury zapłonu,
• materiału wiertła i detalu,
• możliwości powstawania iskier,
• uziemienia,
• dokumentacji dopuszczającej narzędzie.

Bez odpowiedniego potwierdzenia CP887C nie powinna być używana w takiej strefie.

Chicago Pneumatic CP887C będzie dobrym rozwiązaniem dla użytkowników poszukujących profesjonalnej wiertarki pneumatycznej o prostej konstrukcji, niewielkiej masie, zmianie kierunku obrotów i uchwycie wiertarskim do 10 mm. Model jest szczególnie odpowiedni do:

• serwisów samochodowych,
• zakładów przemysłowych,
• działów utrzymania ruchu,
• warsztatów ślusarskich,
• produkcji konstrukcji i wyposażenia,
• napraw maszyn,
• prac wykonywanych w ograniczonej przestrzeni.

Przed zakupem należy potwierdzić, czy dostępna instalacja zapewnia ciśnienie do 6,3 bar, przewód o średnicy wewnętrznej minimum 10 mm i chwilowy przepływ sięgający około 600 l/min. Trzeba również ocenić, czy prędkość 2100 obr./min, moc 300 W i moment 5,1 Nm odpowiadają obrabianym materiałom oraz średnicom otworów. CP887C nie zastępuje młotowiertarki, precyzyjnej wkrętarki z kontrolą momentu ani narzędzia z certyfikacją ATEX. Prawidłowo dobrana, zasilana i konserwowana może jednak stanowić trwałe i ergonomiczne narzędzie do profesjonalnych prac wiertarskich i serwisowych.