Dampery: amortyzatory, hamulce olejowo - gazowe

Dobór dampera wymaga analizy masy ruchomego elementu, prędkości jego ruchu, częstotliwości cykli oraz rodzaju obciążenia (stałe, dynamiczne, udarowe). Należy również uwzględnić kierunek pracy – tłumienie jednokierunkowe lub dwukierunkowe. Na tej podstawie dobiera się model o odpowiedniej sile tłumienia, skoku i charakterystyce przepływu oleju. W praktyce stosuje się również współczynniki bezpieczeństwa, aby uwzględnić możliwe przeciążenia i zmienne warunki środowiskowe.

Najczęstsze błędy to: niedoszacowanie energii kinetycznej, zbyt krótki skok tłoka, brak uwzględnienia częstotliwości cykli lub temperatury pracy. Często pomija się też sposób montażu, co prowadzi do przeciążeń bocznych i wycieków. Dlatego przy projektowaniu układu z damperem należy analizować całkowitą energię zderzenia oraz zapewnić osiowe prowadzenie siły.

Podczas ruchu tłoka w cylindrze dampera olej jest zmuszony do przepływu przez precyzyjnie dobrane kanały lub zawory dławiące. Przepływ ten powoduje spadek ciśnienia i generuje opór, który przekształca energię kinetyczną w ciepło. Ilość rozproszonej energii zależy od prędkości ruchu, lepkości cieczy oraz charakterystyki zaworów. W nowoczesnych damperach konstrukcja układu przepływowego jest zoptymalizowana tak, aby uzyskać płynne, kontrolowane tłumienie w całym zakresie ruchu.

W damperach o charakterystyce liniowej siła tłumienia rośnie proporcjonalnie do prędkości tłoka. W charakterystyce progresywnej opór zwiększa się szybciej wraz ze wzrostem prędkości, co pozwala uzyskać delikatne tłumienie przy niskich prędkościach i silne przy gwałtownych ruchach. Progresywne dampery są szczególnie pożądane w aplikacjach, gdzie konieczna jest ochrona przed uderzeniem końcowym, np. w automatyce przemysłowej i maszynach pakujących.

Najważniejsze to: zapewnienie prawidłowego osiowania, unikanie przeciążeń mechanicznych, praca w dopuszczalnym zakresie temperatur i regularna kontrola szczelności. Nie należy przekraczać dopuszczalnej energii tłumienia ani prędkości tłoka. Warto też przestrzegać zaleceń producenta dotyczących czystości montażu i warunków pracy. Prawidłowo dobrany i eksploatowany damper może pracować bezawaryjnie nawet przez miliony cykli.