Akredytacja laboratoriów badawczych wg normy PN EN ISO/IEC 17025

Czym jest norma DIN EN ISO / IEC 17025?

DIN EN ISO/ IEC 17025 to międzynarodowa norma określająca wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących. Norma ta jest odpowiednikiem jakościowym norm ISO 9001, jednak w przeciwieństwie do niej skupia się nie na systemie zarządzania jakością organizacji, lecz na:

• kompetencjach personelu,

• poprawności metod badawczych,

• spójności pomiarowej,

• niepewności pomiaru,

• wzorcowaniu i nadzorze nad wyposażeniem pomiarowym,

• rzetelności i wiarygodności wyników.

Certyfikat ISO / IEC 17025 potwierdza, że laboratorium jest technicznie kompetentne do wykonywania określonych pomiarów i że wyniki tych pomiarów są uznawane międzynarodowo.

W praktyce oznacza to, że pomiar wykonany przez laboratorium posiadające akredytację ISO / IEC 17025:

• jest powtarzalny,

• ma znaną i udokumentowaną niepewność,

• jest oparty na zwalidowanej metodzie,

• jest spójny z międzynarodowym systemem jednostek SI.

Dlaczego ISO / IEC 17025 ma znaczenie w pomiarach sprężonego powietrza?

Sprężone powietrze jako medium procesowe

W wielu zakładach sprężone powietrze traktowane jest jak „darmowe” medium pomocnicze. W rzeczywistości jest to jedno z najdroższych mediów energetycznych w przemyśle. Koszt jego wytworzenia, uzdatniania i dystrybucji jest wysoki, a straty wynikające z nieszczelności, nieprawidłowych parametrów czy błędnych pomiarów mogą generować ogromne koszty.

Parametry sprężonego powietrza, które najczęściej podlegają pomiarom za sprężarką, to m.in.:

• ciśnienie,

• temperatura,

• punkt rosy (wilgotność),

• przepływ objętościowy,

• zawartość oleju,

• zawartość cząstek stałych.

Każdy z tych parametrów ma bezpośredni wpływ na:

• trwałość komponentów pneumatycznych,

• niezawodność procesów,

• jakość wyrobów,

• zgodność z normami (np. ISO 8573).

Pomiar za sprężarką – punkt krytyczny

Pomiar sprężonego powietrza bezpośrednio za sprężarką ma szczególne znaczenie diagnostyczne. To właśnie w tym miejscu:

• powietrze osiąga najwyższą temperaturę,

• występuje największe nasycenie parą wodną,

• możliwa jest obecność oleju sprężarkowego,

• kształtuje się charakterystyka całego systemu uzdatniania.

Błędy pomiarowe na tym etapie mogą prowadzić do:

• niewłaściwego doboru osuszaczy i filtrów,

• błędnej oceny wydajności sprężarki,

• nieprawidłowych decyzji inwestycyjnych,

• problemów jakościowych w dalszych etapach instalacji.

Dlatego wiarygodność pomiaru w tym punkcie jest absolutnie kluczowa.

Co gwarantuje certyfikat ISO / IEC 17025 w praktyce pomiarowej?

Spójność pomiarowa i wzorcowanie

Laboratorium akredytowane zgodnie z ISO / IEC 17025 musi zapewnić, że wszystkie przyrządy pomiarowe są:

• regularnie wzorcowane,

• wzorcowane względem wzorców odniesienia,

• powiązane z jednostkami SI.

W kontekście pomiarów sprężonego powietrza oznacza to m.in.:

• wzorcowane czujniki ciśnienia,

• certyfikowane czujniki temperatury,

• sprawdzone analizatory punktu rosy,

• zwalidowane przepływomierze.

Znana niepewność pomiaru

Każdy wynik pomiaru wykonany zgodnie z ISO / IEC 17025 musi być opatrzony niepewnością pomiaru. To kluczowy element, który pozwala:

• ocenić wiarygodność wyniku,

• porównać go z wymaganiami normatywnymi,

• podejmować świadome decyzje techniczne.

Powtarzalność i porównywalność wyników

Dzięki ustandaryzowanym metodom pomiarowym wyniki:

• są porównywalne w czasie,

• mogą być zestawiane z pomiarami innych laboratoriów,

• są akceptowane przez audytorów, klientów i instytucje kontrolne.

ISO / IEC 17025 a normy jakości sprężonego powietrza

W przemyśle bardzo często jakość sprężonego powietrza odnosi się do normy ISO 8573-1, która definiuje klasy czystości powietrza pod względem:

• cząstek stałych,

• zawartości wody,

• zawartości oleju.

Aby rzetelnie określić klasę jakości sprężonego powietrza:

• pomiar musi być wykonany poprawną metodą,

• przyrządy muszą być odpowiednio wzorcowane,

• wyniki muszą być jednoznaczne i udokumentowane.

Właśnie tutaj norma ISO/IEC 17025 stanowi fundament wiarygodności całego procesu oceny jakości sprężonego powietrza.

Pneumat System a profesjonalne pomiary sprężonego powietrza

Firma Pneumat System od lat funkcjonuje na styku pneumatyki, automatyki przemysłowej i praktyki inżynierskiej. W ofercie firmy znajdują się m.in.:

• systemy uzdatniania sprężonego powietrza,

• elementy pneumatyki przemysłowej,

• rozwiązania do monitoringu parametrów pracy instalacji,

• doradztwo techniczne i audyty instalacji sprężonego powietrza.

W kontekście ISO / IEC 17025 szczególnie istotne jest podejście Pneumat System do:

• doboru aparatury pomiarowej,

• interpretacji wyników pomiarów,

• analizy punktów krytycznych instalacji,

• optymalizacji kosztów energetycznych.

Wykorzystanie certyfikowanych rozwiązań pomiarowych oraz metod pozwala na:

• rzetelne określenie stanu sprężonego powietrza za sprężarką,

• prawidłowy dobór filtrów, osuszaczy i separatorów,

• ograniczenie awarii i przestojów produkcyjnych,

• spełnienie wymagań jakościowych klientów końcowych.

Znaczenie certyfikowanych pomiarów dla utrzymania ruchu i efektywności energetycznej

Dla działów utrzymania ruchu pomiary wykonane zgodnie z ISO / IEC 17025 oznaczają:

• wiarygodną diagnostykę instalacji,

• możliwość wczesnego wykrywania problemów,

• realne dane do planowania modernizacji,

• ograniczenie kosztów eksploatacyjnych.

W szczególności pomiar za sprężarką pozwala ocenić:

• rzeczywistą sprawność sprężarki,

• skuteczność chłodzenia i separacji kondensatu,

• zasadność inwestycji w dalsze etapy uzdatniania.

Autor:
Jarosław Pospiech
Product Manager
Pneumat.

Autor:
Jarosław Pospiech
Product Manager
Pneumat.